پچنگ های اغوز در ایران و قشقایی

پچنگ ها بخشی از اوغوزها و.بارتولد ترک شناس روسی اظهارمیدارد. ظهورترکان درنواحی جنوب آمودریا به دوره ای پیش از گسترش نفوظ آن ها و هدفهای توسعه جویانه شان درقرن10مربوط میشود.

ممکن است هنوزهم درپاره ای موارد اخلاف آن ترکان درهمان محل باقی مانده باشند. ازقرن هفتم یاهشتم میلادی فاتحان عرب قرلوقها را دربدخشان یافته بودند. قوم اوغوز قوم ترکی بودکه قدرتمندترین وپردوام ترین امپراطوری ترک. راکه بخشی ازآن امپراطوری عثمانی بود رابنا نهاد. بخشی ازقوم اوغوز جدا ازیکدیگرسرزمین های نسبتأوسیعی رامتصرف شدند. وبه نواحی دور دست مهاجرت کردند. یکی ازقدیمی ترین مهاجرت ترکان اوغوز راکه تاریخ می شناسدبه قرن ششم تاهشتم میلادی مهاجرت پچنگ هاست. گروهی ازپچنگ هابه قرن نهم میلادی مهاجرت به سمت خرر را آغارنمودند. پودفیروژنت امپراطوربیزانس که درقرن دهم میزسته مینویسدمهاجرت پجنگ ها پنجاه سال قبل ازوی صورت گرفته است.

رشیدالدین و محمودکاشغری هنگامی که ازطوایف اوغوزسخن میگویند نام پچنگ هارانیز می آورند. درواقیع نامه روسی هم نام پچنگ ها تکرارشده است. قدرمسلم این است که پچنگ هابسیار زودترازاوغوزهاجداشدند. جغرافی دانان عرب قرن نهم میلادی آنانرا گاهأ قومی جدا ازاوغوز معرفی میکنندواین نشان از قدمت داربودن مهاجرت پچنگ هابوده است که آنان راکه ازاوغوزهابودند.اما اشتباه گرفته وگمان برجدابودنشان میدارند.

درمهاجرتی که پچگ ها از دریای خزر عبورکرده وبه روسیه ی جنوبی رسیدندوبا امیران روسی پیکارهائی برسرتصاحب سرزمین هاداشتند.که دراغلب وقایع نامه های روسی قیدشده وکنستانتین پورفیروژنت هم ازآن خبرمیدهد.وطوایف پچنگ هارابرمی شمارد.وبنظرمیرسد که باگروه دیگری ازاوغوزها نساخته ودرگیرشدندواوغوزها آنان راتا جزیره ی بالکان به پیش راندند. بنظرمیرسد گروهی ازپچنگ ها باگروه دیگری ازاوغوزهاکه باسلجوقیان به آسیای صغیرآمده بودند. باسلجوقیان درآمیختند واقتداروقدرتی وافریافتند. بنظرمیرسدگرچه طوایف مهاجرترک زیرفرمان یک امیربودندوبنام سلسله واسم همان امیرخوانده میشدند.اماحداقل اسم طایفه خود رابعضاحفظ میکردند.

آنچه به نظرمیرسد پچنگ ها به همراه سلجوقیان برای تصرف فتوحات غزنویان دوباره ازغرب به سمت شرق راه افتادند. وجود افراد عرب زبان ترک نژادی چن فارابی فیلسوف معروف وافراد دیگری چون فارابی درحکومت هابه تصرفات وفتوحات ترکان کمک میکرد. بالاخره اخلاف سلجوق بلافاصله بعدازفتوحات خود در زمان سلطان مسعودغزنوی درخراسان بنام خود خطبه خواندندوسکه زدند.

گروهی ازاوغوزها به راحتی تن به اطاعت سلجوقیان نمیدادند.امابالاخره قدرت سلجوقیان روزبه روزافزون وافزون ترشدکه ازیک حکومت محلی به یک امپراطوری بزرگ وعظیم بدل شد. آنچه ذهن جوینده ی طوایف وایل های ایران وبویژه قشقایی. وفارس را معطوف خود میکند.

وجود قومی تحلیل رفته درطایفه کشکولی بزرگ ازایل قشقایی است بنام ... پچنگ ها..یا پشنگ ها..یافشنگ هادرتیره ی محمدصالحی.یاهمان مومه صالح که گرچه الان به دوگویش ترکی وفارسی صحبت می نمایند.و درپرش وجو از افراد تیره محمدصالحی بعضی خود را از الوار ممسنی وبعضی طایفه ای ازایل بویری میدانندوگروهی نیزخودرا ازاقوام دشتستانی میدانندوگروه آخری نیزمحمدصالحی دشتستانی رامتفرقه های همین قوم محمدصالحی ساکن طایفه کشکولی بزرگ.ساکن درشهرستان ممسنی بخش ماهورمیلانی ساکن مناطق بابامنیر.میشان.باباکلان.وبیدکرز میدانند.

اماگویش کنونی لری پچنگ های ساکن مناطق فوق الذکرنمیتواند دلیل بر لر زبان بودن آنان باشد. چراکه قوم قشقایی وطایفه کشکولی بزرگ زمانی را در تبعید درمنطقه ی خراسان ودره گزخراسان بوده است. و درمسیربازگشت بسیاری ازطوایف وتیره واقوام دیگری به هنگام این مهاجرت تاریخی به کل طوایف قشقایی وبیشتربه کشکولی بزرگ پیوسته اند که میشود بدون رد یا قبول نظر جاری عنوان نمود که پچنگ های کنونی تیره ی محمدصالحی کشکولی بازمانده ی همان پچنگ های مهاجر قوم بزرگ ترکان اوعوز نواحی جنوبی آمودریا بوده باشد.

منابع : ترک های آسیای میانه نوشته و بارتولد روسی

2 - ترک های استان خراسان ، پیرنیا

3 – کردهای ایران ، پیر نیا

4 – از ابیورد خراسان تا ابولورد فارس ، مظفر ابیورد قهرمانی

5 – پچنگ ها ، ویسیلی بارتولد

6 – مجموعه شش جلدی تاریخ عثمانی ، ترجمه نیک بخت

باسپاس

داریوش زندی ...دره شوری